Chawngchilhi [Mizo Thawnthu]

Hrang ZahawmaThawnthuLeave a Comment

Chawngchilhi Thawnthu

Chawngchilhi Thawnthu

Chawngchilhi

Pa pakhat hian fanu duhawm tak tak pahnih a nei a. A u zawk hming chu Chawngchilhi a ni a, Chawngchilhi chu nula a ni tawh a, a nau zawk erawh chu a la nula ve lo va, thing phur rual chauh a la ni a.

Kum khat chu kum dang ang lo takin an lo leh a velah chuan buh hmin tlan tur sa leh sava an tam riau va, awllen lai pawh ni sela buh venga ni tin feh ziah a ngai thin a. Chawngchilhi te unau chu buh veng turin an feh thin a, a pa an chhawk theih avangin a pa lawm chuan chhun chaw atan buhchangrum leh sa a funsak thin a.

Chutianga an unauva lo an ven thin lai chuan Chawngchilhi leh an lo vau a rulpui chu an inngaizawng ta tlat mai a!! Ni tin hian nileng lengin an inkawm thin a. Lo an thlen veleh Chawngchilhi chuan a nau chu rulpui ko turin a tir thuai a, a nau chuan a u thu chu a hnial ngam si lo va. Hnial a tum pawhin Chawngchilhi chuan rulpui chu ko turin a tur lui tlat a, “I koh duh loh chuan rulpui ka hrilh ang” tiin a sawi thaih vel thin a. Chawngchilhi nau chuan hreh tak chungin rulpui chu a koh sak a. Chawngchilhi nau chu an lo vauah chuan a va kal a, hlau leh khur chungin zaiin rulpui chu a ko va.

Chawngchilhi u leuh u leuh e,
Ka u’n zuang se a ti e,
Ka pa’n zuang se a ti e;
Chawngchilhi lungdi e” tiin,

Rulpui chuan a hriat ve leh rang takin zaiin a lo chhang ve leh a,

Ka zuang na’nge ka zuang na’nge,
Vai diar ka khim lai tak a,
Tawnsam ka zial lai tak a” tiin. A chang chuan

Ka lo kal thuai dawn e,
Mawi takin ka sam ka khuih mek e;
Nalh takin ka diar ka khim mek e,
I tangnemah thi ang dera bei turin

ti ten a lo chhang bawk thin a. Vau atangin rulpui chu a lo tleng chhuak hruah hruah a, thlam lam a rawn pan zul zul a, thlamah chuan rawn inkualin Chawngchilhi nen chuan an inkawm ta thin a. Chawngchilhi nau chuan rulpui chu a hlauh tlat avangin thlamah pawh chuan a awm ve ngam lo va. Chawfak hunah pawh chaw a fak ve ngai lo va. Rulpui leh a u chuan inchhaih dun her her chungin chaw an fak san thin a. Chhunah engmah a ei ngai loh avang le a u in rulpui a ngaihzawn avangin a rilru hah chu reiloteah a rawn lang chhuak a, a cher ta hle mai a.

Chawngchilhi chuan rulpui a ngaihzawn thu chu sawi miah lo turin a ti tlat a, “I sawi vaih chuan rulpui ka dawlh tir ang che” tiin a vau bet tlat a. Chawngchilhi nau chuan engmah a sawi chhuak ngam ngai lo va. Hmuh theih khawpa a cher tak ruak ruakah chuan Chawngchilhi pa chu a ngaih a tha thei ta lo va, “Chemte, buh leh sa nena, ka chawm che pawhin eng i ti a i cher telh telh mai le” tiin a zawt thin a. Chawngchilhi nau chuan engmah a sawi ngam chuang lo va.

Vawikhat chu Chawngchilhi len bo hlanin a pa chuan Chawngchilhi nau chu a lo cher tak em em chhan chu hriat a duh tlat avangin a chhimbudawi kual vel a, “Chemte, ti tak mai a, i cher deuh deuh hi ngaihzawng i neih vang a ni maw?” a ti a. Ani chuan, “A teuh lo mai ka u asin ngaihzawng te chu nei a,” a ti a. Chutianga a pa nen an inchhal an inchhalna lamah chuan Chawngchilhi nau chuan a u leh rulpui inngaihzawn thu chu a sawi chhuak palh ta a. A u leh rulpui inkawm dan zawng zawngte, rulpui a hlauh vanga chaw ei ngam lo a nih thu te, a u leh rulpuiin inchhaih paha an ei thin dan te, rulpui a hlauh zia thute chu a hrilh ta vek a.

Chawngchilhi pa chu Chawngchilhin rulpui a ngaizawng tih a hriat chuan a thinrim hle a, rulpui chu thah dan tur a ngaihtuah ta a. Tuk khat chu, “Chawngchilh, vawiin chu inah lo awm la, i nau nen loah kan zu feh ve thung a nge” a ti a. Chawngchilhi pa chuan a chempui a tat hriam var a, loah chuan an kal ta a. Lo an thlen hmain Chawngchilhi lemah a chang a, Chawngchilhi thawmhnawte a ha a, hmeichhia angin a insiam a, em te a phur ve a, Chawngchilhi ngaihzawng rulpuiin ral atanga a lo hmuh palh pawh a, a hriat hran mai theih loh turin a insiam danglam a.

Lo an thlen chuan thlam chhungah a biru a, Chawngchilhi nau hnenah chuan, “Chemte, rulpui chu ni danga i koh thin dan ang takin han ko teh le, ka lo that teh ang,” a ti a. Ani chu an lo vauah chuan a va kal a, rulpui chu a va ko ta a.

Chawngchilhi u leuh u leuh e,
Ka u’n zuang se a ti e;
Ka pa’n zuang se a ti e,
Chawngchilhi lungdi e” a va ti a. Chu veleh rulpui chuan,

Ka zuang na’nge ka zuang na’nge,
Vai diar ka khim lai tak a,
Tawnsam ka zial lai taka” a lo ti a.
Ka lo kal thuai dawn e,
Mawi takin ka sam ka khuih mek e
Nalh takin ka diar ka khim mek e,
I tangnemah thi ang dera bei turin” a lo ti bawk a.

Rei vak lo hnuah rulpui chu a rawn tleng hruah hruah a, thlam chhungah chuan a rawn inkual ta rui mai a, chu ve leh Chawngchilhi pa chuan a chempuiin a lo sat chhawk ta hmawk hmawk a, bungthum laiah a chhuah a.

Chawngchilhi pa leh a nau chu hman hmawh takin in lamah an haw leh ta a. Chawngchilhi pa chu a thinrim em em mai a, in an thlen chuan Chawngchilhi chu eng khaw sawi set set lovin a sat hlum ta a. Chawngchilhi chuan rul fa kha a lo pai teuh a, a hrin a lo hun tep tawh chu niin Chawngchilhi pum atang chuan rul note hi a tel telin an rawn chhuak ta tuam tuam mai a!! Chawngchilhi pa chuan rul note ho chu a lo that zel a, a that vek emaw a tih laiin pakhat hi a thah hmaih a, in hnuaiah a tla a, sephung kuaah a tleng lut ta daih a.

Chawngchilhi pa thah bang rul chu a lo thang lian deuh deuh a, a nghal ta khawp mai a. Ar te leh artui te lak a ching tan ta a, a lo lian deuh a, ar puitling te pawh a la ta zel a. Khaw mite chuan an ar bo ta fo mai chu mak an ti hle a, a chhan lah chu an hre thei si lo va. Hun a lo kal zel a, ar mai ni lo, vawk leh kel te pawh a la ta fo mai a, a chang phei chuan naupangte pawh a la thin a. Naupang ho pawh an pawnto ngam lo ta hial a. Chutianga an rante leh naupangte an bo ta fo mai chu mak an tiin a ngaihna an hre ta lo va. An mangang ta em em mai a. A chhan hriat chhuah tumin an rin dap an rin dap ta ringawt mai a.

Hmeithai pitarte pakhat hian a chhan chu a lo hre ru kiau mai a, vawi khat chu an zawt fuh ta mial a, “A sa tha min pek ve dawn loh chuan ka sawi duh lo” a ti tlat a. “Ka pi, kan pe em em ang che” an ti a, pitarte chuan ran leh naupang la thintu chu rul lian pui mai a nihzia te leh a awmna kua te chu a hrilh ta vek a. Chu rul chu a fin em avangin an man thei mai lo va, naupang dang a lak zel loh nan a ei tur eng eng emawte an pe thin a, an rul chawm chu an hmingthan pui ta hle a.

Chawngchilhi Puk Mizoram

Rulpui chu tih hlum ngei tumin rul kuaah chuan thang an kam a, an man thei ta hlauh mai a. A kua atang chuan pawh chhuah an han tum ta a le, a khawtlanga an pawh an pawh hnuah pawh rulpui chu a len leh sei em avangin an pawt chhuak kim thei ta chuang lo va. “Min pawt min pawt mah ula, ka meiin run ral a la dek e” a la ti ta cheu a. An pawt ning chuan an tan chhum ta ngawt mai a. Rul sa chu an khawtlangin an insem a, pitarte chu a lu an pe ve a. Hmeithai pitarte chuan zankhuain a mun a, a chhum hmin thei chuang reng reng lo va, ‘Khawi nge a hmin tawh em aw… kan en chiang teh reng ang che,’ ti a tulthira a zu hawlh dawn te hian, “Ka mit reu reu hawl ang che” a lo ti thin a. Pitarte chuan a chhum hmin zo ta ngang lo va, a chhum hmin thei lo beidawng chuan ei miah pawh a ruat ta lo va, ui rilr
u tak chungin a bel nen lam chuan a paih ta ngawt a.

A khawtlangin rulpui sa an ei zan chuan zanlai ar khuang ho chu an khuan dan a danglam riau va, “Ti ti ik ik, khual chhuak rawh se” tiin an khuang hlawm a. Mikhual neiho reng reng chuan an mikhualte theuh chu an hawtir ta hlawm a. Pitarte pawh chuan a mikhual neih ve chhun pawh chu a haw tir ve thuai a. Khua atanga an mikhualho an haw zawh ve leh chuan an khua chu a min ta dur dur mai a, rul sa eina in zawng zawng chu a min chhe vek a, pitarte in chauh chu a min bang ta a.

Pitarte in rul lu a paih tak kha um-ah a chang a, a tha duh reuh hle mai a. A duah hluah hluah mai a. Mite chuan “He um anga um tha ka la hmu ngai lo ve” an ti thin a. Chu um, nasa taka zam duah hluah chuan tlang rin loh deuhvin rah pakhat chauh mai a nei a. Um rah chu a lianin mite chuan, “He um rah aia lian leh tha hi ka la hmu ngai lo ve,” an ti thin a. Chu um chu a len em avangin, “Mu engzat tak nei ang maw?’” an ti thin a. An inrin siak laih laih reng a, zawlbuk ti ti berah an hmang a. Chu tih lai chuan Chhura hi chu khuaah chuan a va zin ve hlauh mai a. A rin
ve an phal sak a. Chhura chuan phungpuinu nau awiin, “Khi umpui khian mu khat chauh a nei e” a tih a lo hre ru a, “Mu pakhat chauh a nei,” a ti ta mai a. Tute mah chuan mu pakhat chauh a neih chu an ring lo hle a, Chhura chu an nuih sawh vel a. “Chhura ve mai mai hi” an tih san vel a.

Um chu le, an han phel ta a le, an rin loh leh awih harsa an tih em em mai ang khan mu pakhat chauh a lo nei reng mai a!! Pipute tawngkauchheh lar tak pakhat, ‘Chhura umpui mu hriat’ an tih lo chhuah takna hi a ni e, an ti.

Source: Zofa Run
Image: Mizo Thawnthu Vol 1, ignca.nic.in

Share this Post

SAKEIBAKNEI list a tel ve turin a hnuaiah hian I email chhu lut rawh. Thil tha leh pawimawh apiang kan rawn email ang.

Post dang inang

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *